30 Eylül 2016 Cuma

Arabika'nın olayı nedir?


Gelelim kahveyle haşir neşir olmaya başlayan her kahveseverin aklına takılan bir diğer soruya: Arabika ya da Arabica kahve nedir? Niye herkes bundan bahsedip duruyor?

Şöyle ki dünya pazarında büyük paya sahip olan iki çeşit kahve çekirdeği var: Arabika ve Robusta.
Arabika kahve çekirdeklerinin ana vatanı da kahvenin ana vatanı olan Habeşistan. Ama bu kahveyi kıymetli yapan şey aromasının yumuşak olması. Belli bir yükseklikten sonra yetişen, yetişmesi Robusta'ya göre daha uzun süren, toplaması, işlenmesi daha fazla emek gerektiren ve hem üretimi hem de haliyle satışı pahalı olan Arabika, kahve mekanlarında en çok tercih edilen kahve çeşidi.

Sıra Robusta'da... Bu kahveyi üretmek çok daha az emek istiyor ve iklimin uygun olduğu yerlerde Arabika'ya göre daha kısa sürede yetişiyor, daha fazla kahve çekirdeği veriyor. Ama içimi sert, asit oranı düşük bir kahve. Kahveseverler tarafından pek tercih edilmiyor bu sebepler yüzünden. Yani Arabika kadar elit bir kahve değil. Peki bu kahve nasıl oluyor da en çok satılan iki kahveden biri oluyor? Meğerse dostlar Robusta kahve çekirdeklerini instant yani çözülen kahve yapmak için kullanıyorlarmış. Üçü bir arada dediklerimiz, ya da kavanozda satılan çözülen kahveler Robusta çekirdeklerinden yapılıyor. Ama bu gerçeği öğrendikten sonra Arabika kahve çekirdeklerinden yapılan instant kahve içmemiz mümkün mü diye merak ederseniz üzerinde Gold yazan kahvelere yönelebilirsiniz. Mesela Nescafe Gold instant kahveyi pek severek içerim. Yine de hüzünlü bir bilgiyi paylaşmadan geçmeyeyim: Kahve çekirdeklerinin çekildikten sonra suda çözülmesi için farklı birkaç işlemden geçiyor ve bu yüzden kahve aromasını kaybediyor. Yani gold kahveleri içerken sahiden yumuşak bir içim, kaliteli bir tat yakalayabiliriz ama kahvenin aromasından büyük oranda mahrum kalıyoruz. Her şeye rağmen kafeinde sorun yok. Kahveye süt eklemediğiniz müddetçe kafein uyku açma görevini eksiksiz yerine getirebiliyor.

Yazımın sonuna gelirken bir de sır vereyim; bazen kahveyi sadece kahve olduğu için içesim geliyor ve aroma dikkatimi dağıtabiliyor. Bu yüzden Nescafe Gold'a olan sevgim bu hüzünlü gerçek karşısında bile yılmayacak.

29 Eylül 2016 Perşembe

...o zaman Türk kahvesinin farkı ne?

Kahve içmeyi sevdiğim ama kahveye dair pek bir şey bilmediğim zamanlarda aklıma takılan sorularla yola çıktım bu bloga başlarken. O yüzden hemen kafama takılan bir başka soruyu ve öğrendiklerimi de buraya bırakayım. Belki bir gün lazım olur...

Öncelikle Türk kahvesi pişirilerek yapılan tek kahve çeşididir. Şimdi itiraz edebilir ve "Menengiç kahvesi de pişirilerek yapılıyor!" diye bana karşı çıkabilirsiniz ama peşin peşin diyeyim, Menengiç kahvesi, kahve çekirdekleriyle yapılmıyor. O yüzden gerçekten kahve kategorisine dahil edebilir miyiz, bilemiyorum. Yani beni Menengiç kahvesi düşmanı falan sanmayın, çok çok severim ama doğruya doğru.

Neyse, konumuz Türk kahvesi. Öncelikle kahve çekirdeklerinin ağaçtan toplanıp çer çöpünden arındırıldıktan, kurutma işlemleri yapıldıktan sonra kavurma işlemine geçildiğini hatırlatalım. Zaten bu kısmı da başka bir yazımda ele alacağım ama kavurma kısmı kilit nokta. Kavurma işlemi için ustalar yeşil kahve çekirdekleri aklıma gelmeyen ama bizim için önemsiz olduğunu düşündüğüm bir derecede kavurmaya başlarlar. Kahve çekirdekleri yeşilden kahverengine döner ve bir süre sonra patlar. Eğer kavurma işlemi devam ederse bir süre sonra ikinci defa patlayacaktır ama iyi bir Türk kahvesi için ikinci patlama beklenmeden kahve çekirdekleri ocaktan(!) alınır. Espresso kahveler için bu kavurma işlemi devam eder.

Yani Türk kahvesinin diğer kahvelerden ilk farkı kavrulma evresi.

Peki bu durumda Türk kahvesi ve espresso arasında nasıl bir fark oluşur?
Kahve çekirdekleri ne kadar fazla kavrulursa asitliliği ve kafein oranı o kadar düşer. Ama kahvenin aromasının ortaya çıkması için de kavurma işleminin ikinci patlamadan sonra sonlandırılması lazım. Bu yüzden Türk kahvesi daha asitli ve bol kafeinli bir kahve olarak karşımıza çıkar.

İçime hazır hale gelmeden önce bir de kahve çekirdeklerinin çekilmesi, yani öğütülme işlemi var. Bu da Türk kahvesini diğer kahvelerden ayıran ikinci bir farklılık. Bu işlem için kahve çekirdekleri en ince ayarda çekilir. Çünkü kahve ne kadar ince çekilirse, kavrulma esnasında potansiyel olarak ortaya çıkan aroması o kadar tadını verir. Halihazırda ilk patlamada ocaktan alınmasından dolayı hafif aromalı olarak kalan Türk kahvesinin lezzeti de bu şekilde nam salmış olur.

Espresso için çok çok ince çekim yapılmıyor çünkü demleme usulü hazırlandığı için gerek aromanın yoğunluğu olsun gerek de demlemeye uygunluğu yüzünden Türk kahvesinden biraz daha kalın çekiliyor.

Yani dostlar kahve çekirdeğinin kavrulmasındaki ve öğütülmesindeki farklılık Türk kahvesinin o güzelim tadı için ayırt edici esas nokta. Tabii bir de kahve çekirdeği seçimi var. Çekirdek seçimi kahvenin kalitesini arttıran ya da azaltan bir etken. Ama Türk kahvesi yapımı için belirleyici değil. En azından okuduklarımdan çıkardığım bu yönde...

Eh, buraya kadar geldiniz madem, ben de size bir şey sormak istiyorum. Kahve Dünyası'ndan kahve öğüttüyseniz eğer, tadını nasıl bulduğunuzu benimle paylaşır mısınız? Zira Türk kahvesi olarak çektirdiğimiz kahvenin aslında Türk kahvesi olarak kavrulmadığını düşünmeye başladım tadından dolayı. Acaba çalışanların dalgınlığına mı denk geldik yoksa siz de benzer şeyler düşünüyor musunuz?


27 Eylül 2016 Salı


"Bu kahvelerin farkı nedir arkadaş?"

*



Kahve severler olarak bir kafede arkadaşlarımızla muhabbet ettiğimizde ya da yeni bir şey denemek istediğimizde onlarca kahve seçeneği arasında kararsız kalmışlığımız vardır. Bazı kahveleri birbirine çok benzettiğimiz halde farklılığın nereden geldiğini merak ediyoruz haliyle. Aslına bakarsanız eğer iyi bir kahve dükkanında değilseniz, o mekanda içeceğiniz kahveler hemen hemen birbirine benzeyecektir. Zira kullandıkları kahve çekirdeği aynı olduğu için aromasında bir farklılık olmayacak, eğer kahveye daha sonra karamel, fındık şurubu gibi ek bir aroma katılmıyorsa bu da listedeki kahvelerin tadını birbirine benzetecektir.
Şimdi neredeyse her kafede karşımıza çıkan 5 temel kahve çeşidinden ve farklarından bahsetmek istiyorum. Şöyle buyurun....



Espresso


Espresso; espresso makinelerinde 7-10 gramlık ince çekilmiş kahve ile yapılan bir çeşit kahvedir. 

Görselde de görüldüğü gibi küçük bir fincanda az bir miktarda servis ediliyor. Çünkü yoğun kahve aromasından dolayı kimileri için fazla acı bulunabiliyor. Menülerde karşımıza çıkan diğer kahvelerin sırrı espressoda. Birazdan da göreceğiz, menülerdeki hemen hemen bütün kahveler espresso temelli yapılıyor. Bu yüzden de "espresso kahveler" sınıfına giriyor.

Americano


Espressodan sonra gerisi kolay. Espressoyu makinadan alındıktan sonra normal bir kahve fincanına boşaltılıyor ve üzerine kaynar su ekleniyor; Americanonuz hazır! Dilerseniz Americanonuza biraz süt ekleterek tadını yumuşatabilirsiniz. 


Latte


İşte şimdi işin içine süt karıştırıyoruz. Espresso makinalarının yanında bir de buhar çubuğu vardır. Sütlü kahveler için bu buhar çubuğu, sütün konulduğu çelik sütlüğün içine daldırılır ve sütün buharla ısınması sağlanır. Bu işlem yapılırken bazı ufak tekniklerle süt köpüğü de aynı sütlükte elde edilir. Süt yaklaşık 70 dereceye geldiğinde işlem tamamdır. Zira bu noktadan sonra süt kaynamaya başlayabilir ve bozularak kahvenin tadını kötü anlamda etkileyebilir. Yani 70 derece kritiktir.
Kenarda hazırlanmış olan espresso fincanına belli hareketlerle sütü boşaltıp görselde de görüldüğü gibi estetik bir görüntü oluşturmaya çalışılır. Bu da Latte Art'tır.
Latte Art, kahve barmeni olan baristaların ustalıklarını gösterebildikleri bir alan olduğu için hassas bir konudur ve gittiğiniz mekanın kalitesi biraz da buradan kendini belli eder. 
Sonuç olarak latte; espresso, süt ve süt köpüğünden oluşuyor. Ama süt köpüğü yoğun değil, aksine ince bir tabaka şeklindedir. 

Cappuccino


Cappuccino tat olarak latteye çok benzer. Espresso oranı aynıdır. Sadece süt köpüğü, latteye göre iki kattır ve üzeri şekillendirilmeye çalışılmaz. Zira süt köpüğü fazla olduğundan latte art gibi bir oluşuma müsait değildir. Espressonun üzerine süt, süt köpüğü bırakıldıktan sonra bir miktar kakao tozu dökülerek sunumu biraz daha estetik bir hale getirilir. Bana göre latteden bir farkı da içimidir. Süt köpüğü çabuk soğuduğu için dudağın kupayla birleştiği ilk anda kahve soğuk bir etki bırakıyor. Ama köpüğün çok altında bekleyen o sıcak kahveyle buluşunca işler değişiyor pek tabii ki...

Mocha


Yine espressoyu hazırlayarak kupaya alıyoruz. Ama bu noktada işin içine yeni bir şey giriyor: Kakao!
Mochanın yapıldığı mekana göre değişir ama genel olarak çikolata sosu kullanıyorlar. Sıcak çikolata tozu da eklenebiliyor. Ama anladığınız üzere dahil olan ana madde kakao. Sonra yine süt ve süt köpüğü ekleniyor. Bazen üzeri görselde de görüldüğü gibi çikolata sosuyla süsleniyor. 

Diğer kahvelere göre mocha kahvenizi şekersiz içme inisiyatifini size bırakmıyor. Anlayacağınız şekerli bir kahve. Kakao olarak ne kullanırlarsa kullansınlar kahveniz tatlı bir şeye dönüşüyor. Şeker sevmiyorsanız kahvenizde, mochayı da pek sevemeyebilirsiniz. 

Şimdilik bu kadar. Yeni başlıklarda görüşmek üzere....